Kuran’da namaz var mı? Salat kelimesi üzerine bir analiz…

Kuran’da namaz var mı? Salat kelimesi üzerine bir analiz…

 

Salat kelimesinin namaz anlamına gelmediğini sadece ‘Dua, Allah’a boyun eğme, kitaba uymak, yardımlaşmak, destek’ gibi anlamları olduğunu, bildiğimiz anlamda namazda ifa edilen fiziki hareketleri kapsamadığını iddia eden hatta namaz batıl dinlerin uygulamasıdır diyenler var. Evet salat kelimesi ‘Dua, Allah’a boyun eğme, kitaba uymak, yardımlaşmak, destek’ gibi anlamlara da gelir ama namaz değildir diyebilir miyiz? Namaz kelimesinin Kuranda geçmediği de doğrudur, günümüzde namazın ilmihal kitapları ile dua sıralarına, rekat sayılarına, şöyle yapılırsa bozulur, böyle olursa kabul olmaz gibi Kuranda bulunmayan ritüel ve kurallara hapsedildiği de doğrudur ama verilen isim ve uydurulan kurallar bir yana sadece yapılan ibadeti düşünelim bugünkü şekliyle kıyam, rukü, secde hareketlerini kapsayan bir ibadet Kuran’da yoktur diyebilir miyiz? Kuran ayetleri üzerinden konuyu inceleyelim: (Meallerde namaz olarak çevirilen bölümler aşağıdaki ayetlerde orjinal kelime olan ”salat” şeklinde yazılmıştır.)

Nisa
101: ‘Yeryüzünde adım attığınızda, kafirlerin size bir kötülük yapmalarından korkarsanız, salatı kısaltmanızda sizin için bir sakınca yoktur. Şüphesiz kafirler, sizin apaçık düşmanlarınızdır.’

Bu ayette tehlike hissedersek Salat ibadetimizi kısaltabileceğimiz bildiriliyor. Salat sadece ‘Dua, Allah’a boyun eğme, kitaba uymak, yardımlaşmak, destek’ gibi anlamlara gelse bu kısaltma izni ne ifade eder? Allah’a boyun eğme, kitaba uymak zaten zaten İslamın gerekleri, bunların kısaltması gibi bir ifade olabilir mi? Burada salatı sadece dua anlamı ile daraltsanız da olmaz çünkü duayı yürürken bile yapabilirsiniz hatta ezberiniz varsa yürürken Kuran bile okuyabilirsiniz, sonuçta fiziki bir hareket gerektirmiyor.

Nisa
102: ‘Sen onların arasında bulunup onlara salatı ikame ettirdiğinde içlerinden bir grup seninle birlikte namaza dursun ve silahlarını da yanlarına alsınlar. Bunlar secde ettikten sonra arkanıza geçsinler ve salat etmemiş olan diğer grup gelip seninle birlikte salat etsinler. Bu arada tedbirlerini alsın ve silahlarını da yanlarında bulundursunlar. Kâfirler sizin silahlarınızdan ve eşyalarınızdan gafil olmanızı ve üzerinize baskın yapmayı isterler. Yağmurdan dolayı sıkıntınız olur veya hasta olursanız silahlarınızı bırakmanızda sizin için bir sakınca yoktur. Ancak tedbirinizi alın. Allah kâfirler için aşağılayıcı bir azap hazırlamıştır.’

Ayette savaş sırasında Peygamber ve müminlerin namaz kılarken tedbirli olması öğütleniyor. Bir gurup Peygamber ile birlikte ‘salat’ yani namaz ibadeti için ‘secde’ ederken diğer gurup onları koruyor sonra yer değiştiriyorlar. Ayeti Arapçasından da inceleyin ‘salat’ ve ‘secde’ kelimelerini net olarak göreceksiniz. Salat sadece dua anlamına gelse neden secde ediliyor? Secde eden grup ile diğer grubun yer değiştirmesi fiziksel anlamda bildiğimiz namazı tarif ediyor. Secde insanın en savunmasız olduğu pozisyon silahlı grup ile nöbetleşe yapılmasıda bu sebepten.

Nisa
103: ‘Salatı ikame ettikten sonra ayakta, oturarak ve yan yatarken Allah’ı anın. Güvene kavuştuğunuz zaman ise salatı gereğince edin. Salat müminlerin üzerine belli vakitlerde yerine getirilmek üzere farz kılınmıştır.’

Salat sadece ‘Dua, Allah’a boyun eğme, kitaba uymak, yardımlaşmak, destek’ gibi anlamlara gelse belirlenen vakit ne anlama gelir? Bunlar zaten İslam’ın ve Müslüman olmanın gerekleri olduğuna göre bunun vakti mi olur?

Fetih
29: ‘Muhammed Allah’ın elçisidir. Beraberinde bulunanlar da kâfirlere karşı çetin, kendi aralarında merhametlidirler. Onları rükû ve secde ederken görürsün. Allah’tan lütuf ve rıza isterler. Onların nişanları yüzlerindeki secde izidir……….’

Bazılarının iddia ettiği gibi salat sadece ‘dua, Allah’a boyun eğme, kitaba uymak’ gibi anlamlara gelse insanların yüzlerindeki secde izi ne anlama gelir? Ayrıca bu ayet içinde secde ile birlikte kullanılan rukü kelimesine de dikkat edin. Ayet secde kelimesine farklı anlamlar yükleyenlerede cevap niteliğindedir.
Kuranda daha pek çok ayette secde, rükû, kıyam geçer ve topluca yani cemaat olarak kılınması da teşvik edilir.

Ali İmran
43: ‘Ey Meryem! Rabbine gönülden itaatte bulun, secde et ve rüku edenlerle birlikte rüku et.’

Rukü kelimesi dini terimde namazın kılınışında bir hareketi ifade ettiği gibi sözlükte de eğilmek anlamındadır fiziki bir hareketi ifade eder. Salat sadece ‘Dua, Allah’a boyun eğme, kitaba uymak, yardımlaşmak, destek’ gibi anlamlara gelse eğilmek neden? Bu ayette geçen ‘rüku edenlerle birlikte rüku et’ ifadesi cemaat halinde kılınan namaza işarettir. Görüldüğü gibi toplu bir şekilde yapılan bir fiziki hareket var.
Vakit bildiren ayetleri de okuyalım:

Kaf
40: ‘Gecenin bir kısmında ve secdelerin arkasından O’nu tesbih et.’

Ayette hem bir zaman diliminden bahsediliyor hemde secde kelimesi burada çoğul olarak kullanılıyor. (Sucûdi)

Hûd
114: ”Gündüzün iki tarafında ve gecenin yakın saatlerinde salatı ikame et. Şüphesiz iyilikler, kötülükleri giderir. Bu, öğüt alanlara bir öğüttür.”

İsra
78 : ”Güneşin sarkmasından gecenin kararmasına kadar salatı ikame et ve sabah Kuran’ınıda, çünkü sabah Kur’an’ı, şahid olunandır.”

Bakara
238: ”Salatı ve orta salatı koruyun ve Allah’a karşı gönülden boyun eğici olun.”

Salat sadece ‘dua, Allah’a boyun eğme, kitaba ve emirlere uymak’ gibi anlamlara gelse bunun vakitleri olabilir mi? Bu vakitler dışında muaf mıyız bunlardan?

Birde abdesti anlatan ayete bakalım:

Maide
6: ‘’Ey iman edenler! salata kalktığınız zaman yüzlerinizi ve dirseklerinize kadar ellerinizi yıkayın, başlarınızı meshedin ve topuklarınıza kadar ayaklarınızı da. Eğer cünüp iseniz yıkanın. Eğer hasta yahut yolculukta olursanız veya sizden biri tuvalet ihtiyacını görmüş ya da kadınlara dokunmuş olup da su bulamazsanız temiz bir toprakla teyemmüm edin. Onunla yüzlerinizi ve ellerinizi meshedin. Allah size zorluk çıkarmak istemez; ancak sizi temizlemek ve üzerinize nimetini tamamlamak ister. Umulur ki şükredersiniz’’

Salat sadece ‘Dua, Allah’a boyun eğme, kitaba uymak, yardımlaşmak, destek’ gibi anlamlara gelse bu el ayak yıkamak neden? Zaten dinin gereği olan şeyler için el-ayak yıkamak mı gerekir? Ayetteki ‘salata kalktığınızda’ ifadesine dikkat edin farklı bir hale geçileceği açıkça belirtiliyor.
Namaz kelimesinin Kuranda geçmediğini biliyoruz ama sadece kelime anlamları üzerinden gidersek Kuranda ‘Peygamber’ kelimesi de geçmediği için onu da reddetmemiz gerekmez mi? Kuran’da defalarca geçen ‘rukü,secde,kıyam’ kelimelerine farklı anlamlar yükleyerek namaz Kuran’da yoktur diyenlerin ‘Resul, Nebi’ kelimelerini de farklı düşünmeleri ve Kuran’da peygamber yoktur diyerek tıpkı namaza yaptıkları gibi Resulleri de inkar etmeleri gerekmez mi?

Özet olarak salat kelimesinin geçtiği ayetlere bakıldığında görüyoruz ki insanlar salatın ikame edilmesi sırasında savaşta dönüşümlü olarak birbirlerini koruyor, belirlenmiş vakitlerde yapıyor, abdest alıyor, yüzlerinde secde eseri iz oluşuyor, bunu fiziki hareketler ile yapıyor(rukü,secde,kıyam) ama bazılarının yaklaşımında bu bir türlü bildiğimiz anlamda namaz ve secde etmek anlamına gelmiyor.

Secde etmek sadece İslam ile birlikte gelmiş bir ibadet şekli değildir. Yahudi, Hristiyan ve Budistler tarafından da yapılmaktadır. Hatta kabile dini denilen toplumlar da bile secde bulunmaktadır. Secde Allaha boyun eğmenin ve teslimiyetin fiziken gösterilen en güzel şeklidir. Rüku,secde ve kıyam dua okunarak yapılır bunun ismide salatı ikame etmektir yani namazdır.

Kuran ışığında değerlendirildiğinde ”Kuranda namaz yoktur, salat namaz değildir, salat sadece dua, Allah’a boyun eğme, kitaba uymak, yardımlaşmak, destek anlamlarına gelir demenin hiç bir mantıki temeli olmadığını görüyoruz. Bu kadar açık ayet hükümleri var iken ‘salat’ namaz değildir demenin insanı hangi konuma düşürdüğünü tahmin edersiniz.

‘Salat namaz değildir’ iddiasında bulunanların şu soruya samimiyetle cevap vermesini istiyorum. Namazı reddetmenizin sebebi Kurandan yeterli delili bulduğunuza inanıp gerçekten kalben tatmin olarak böyle olduğunu düşünmeniz mi yoksa içinde abdest de bulanan ve günün belli vakitlerinde uygulanan bu ibadetin nefsinize ağır gelmesi sebebiyle kendinizi kandırma ve vicdanınızı rahatlatma çabası mı?


About the Author
Author

rabbani

Comments (13)
  • Avatar

    Gökhan Feb 15 2016 - 23:41 Reply

    Ayetler birbirine çıkıyor bu da türlü türlü açıkladık demesiyle doğrulanıyor. Namaz kılamasan da..

    “Yüce Allah’a karşı Daimi zikrin sahibi olmak , ayetlere yüz çevirmemek, kitaba sımsıkı sarılmak..” gibi eğer ki durumunuz oldu ki namazı kılamamanızı gerektirdi fakat bu Yüce Allah’ı anmanıza engel değildir bazen unutuyor bunu da aşmaya çalışmalıyız çünkü yeri gelir namaz atlarsınız ya da telafisi, özrü, tövbesi gereken işlemler yapabilirsiniz tövbe edin, doğru olun haksızlığı yol edinmeyin asla o da imtihandır unuttum, yanıldım, doğrusu bu değil demekten utanmayın kibirlenmeyin tavsiyem..

  • Avatar

    Yener Feb 22 2016 - 18:40 Reply

    S.A… Yazınıza teşekkür ederim… Faydalandım… Bir iki hususla ilgili cevaplarınızı merak ediyorum…
    1. Nisa 101. ayet namazların cem edilemesine ve seferi iken azaltılmasına delil midir?..
    2. Nisa 101.ayette bahsi geçen “salat’ın kısaltılmasından” salatın fiziksel hareketleri de kapsadığının anlaşılmasıyla birlikte…Acaba peygamberimiz bu fiziksel hareketleri ve fiziksel hareket adetlerini nasıl biliyordu? Kısaca peygamberimize bu konuda vahiyle inen ayetler hangileridir?…
    3. Bu noktada peygamberimize isnat edilen vahyi metluv ile bu ikame-i salat-ı hadislerde görebiliyor muyuz?
    4. Nisa 102-103, Fetih 29, Ali İmran 43 … burada bahsi geçen ayetlerde salatın toplu olarak ikame edilmesine dair emir ifadeleri çok net değil mi?… Yani esasen namaz tek değil de toplu olarak ikame edilmelidir sonucu varmak gerekmez mi? Tek ikame edilebilirliğine varsa hangi ayetler delil olabilir?…
    5. Kaf 40. ayet namaz sonrasında geleneksel olarak yaptığımız tesbihatında delili olabilir mi?

    Fazla soru oldu… Cevaplarını faydalanmak için bekliyorum…

  • Avatar

    Nadir Erhan ÇOLAK Feb 25 2016 - 19:17 Reply

    Onları rükû ve secde ederken görürsün. Allah’tan lütuf ve rıza isterler. Onların nişanları yüzlerindeki secde izidir

    namaz ve namaz ederken görürsün.
    namaz izidir.

    hiç gören var mı?
    yoksa ayet başka diyor, biz başka mı?

    • Avatar

      rabbani Mar 8 2016 - 15:45 Reply

      Ayette geçen secde izini yara izi gibi bir şey olarak hayal ederseniz yanılgıya düşersiniz. Düzenli namaz kılan insanlardaki sima farkına şahit olamamak mümkün değil.

  • Avatar

    Pinar_Evrende Mar 18 2016 - 18:46 Reply

    Kuran’ın anlattığı şekilde namaz kılan bir insan, secde ve rüku hareketlerinin hakkını vermesi gerektiğini anlar. Yani, bugün namaz hakkında pek çok yanlış uygulamanın peşinde giden ehlisünnetin iki saniye secdede, iki saniyede rükuda durduğunu, çoğu vakti ise kıyama ayırdıklarını görmekteyiz. Oysa Kuran uzun uzun secde etmekten bahseder…

    Namazı, Kuran’ın anlattığı bir şekilde kılmaya gayret eden kişi görecektir ki, uzun secdelerin ardından (1-2 dk secdede dua ettiğinde bile) namaz sonrası alnında secde etmekten ötürü bir iz olduğunu görür. Alnını secdeye, yere koyduğundan ötürü, orada yerin izi çıkar, alın kızarır vs.

    Secde izi, ile Rabbimizin buyurduğu, secdeye önem vermekten kaynaklı alında oluşan fiziki iz olduğunu göremeyip, bunu başka başka anlamlara yoranlar, ancak zan batağında yüzmektedir.

  • Avatar

    Sinan Erdoğan Mar 20 2016 - 17:45 Reply

    İmanı küfürden, hakkı batıldan, doğruyu eğriden, iyiyi kötüden, hayrı şerden, helali haramdan ayıran
    Furkan’ı indiren Allah’a, yarattığı zerreler adedince hamd olsun.

    “Bu, öğüt alanlara bir öğüttür.”

  • Avatar

    Münir Mar 24 2016 - 19:31 Reply

    Namaz kilan müslümanlarin, okuduklarinin kendi dillerinde ne anlama geldiklerini bilmeleri,
    dinimizin en önemli kuralidir.

    Günde bes vakit kildigimiz namazda okuduklarimizin muhakkak ne anlama geldigini bilmemiz
    gerekiyor. Bunun icin Kuran ayetlerini arapca ezberlerken, ayni zamanda ülkenin konusma dilinde de ezberlenmesi gerektigini düsünüyorum. Ne anlama geldigini bilmeden okudugumuz
    kuran surelerinin, dinimizin getirilis amacina ters oldugu inancindayim. Kuran tercüme edilemez o sebeple muhakkak inzal oldugu gibi okunabilir anlayisini dogru bulmadigimi ifade etmek isterim.

  • Avatar

    hakan karadoğan Apr 8 2016 - 09:08 Reply

    Salatın zihinsel ve mali olarak destekleşme yardımlaşma anlamlarına gelmediğinin delili olarak gösterdiğiniz Fetih 29, Ali İmran 43 ve Kaf 40′ da “salat” kelimesi geçmemektedir. Bu yüzden “insanların yüzlerindeki secde izi” ve ayrıca bu ayet içinde secde ile birlikte kullanılan “rukü” kelimesi salatı tarif ediyor olamaz. O ayetlerde tarif edilen salatın ( zihinsel ve mali olarak destekleşme yardımlaşma)’nın dışında, bu gün namaz diye bildiğimiz ibadet şeklini tanımlamaktadır. Namaz kelimesi farsçadan dilimize geçmiş olup her ne kadar kuran’da geçmese de yukarıda adı geçen sure ve ayetlerin yanısıra pek çok ayette bizden istenen ibadet şeklini yani sadece Allahın önünde tazarru ile eğilip boyun bükmemizin secdeye kapanmamızın nasıl olması gerektiği anlatılmıştır. Bu ayetlerde tanımlanan salat değil namazdır. Özetle ve sonuç olarak, Salat “zihinsel ve mali olarak destekleşme yardımlaşma” anlamlarına gelirken namaz “Allahın önünde tazarru ile eğilip boyun bükmemizi secdeye kapanma”mızı ifade etmektedir. Ayrıntılı bilgi için http://www.istekuran.com/salatvenamaz.html adresinden yararlanılabilir. Saygılarımla :)

    • Avatar

      rabbani Apr 11 2016 - 18:23 Reply

      Yazımın hiç bir yerinde bu ifadeye sebep olacak bir bölüm yer almamaktadır: ”Salatın zihinsel ve mali olarak destekleşme yardımlaşma anlamlarına gelmediğinin delili olarak gösterdiğiniz”
      Yazımın başından sonuna kadar salatın sadece bu anlamlara gelmediğini, bunlarla birlikte rukü, secde, kıyam hareketlerininde yer aldığı bir bütün olduğunu anlatıyorum. Fetih 29, Ali İmran 43 ve Kaf 40′ da “salat” kelimesi geçmiyor diyerek rukü ve secdeyi salattan ayrı gibi göstermeye çalışıyorsunuz ama nisa suresi 102. ayette salat ve secde kelimelerinin birlikte kullanılmasından hiç bahsetmiyorsunuz. Bu ayette ayrıntılı bir namaz tarifi yapıldığını görüyoruz.

  • Avatar

    Ali Jan 16 2017 - 03:50 Reply

    Ellerinize sağlık, namaz kılmaya kibirlenenlerin uydurduğu bir şeydir bu tür olaylar onlar azıcık imanlarını sorgulasa ateist olacaklar ama yemiyor

  • Avatar

    halit halimoğlu Jul 17 2017 - 14:00 Reply

    Burada şu sıkıntı var:

    Önkabul: X öncesinde abdest alınan içerisinde secde ve rüku bulunan bir ritüeldir.

    Bu ön kabule şartlanırsanız X’i anlamış değil; ön kabulünüze göre yorumlamış olursunuz.

    Ki yapılan da budur.

    “Abdest var demek ki oradaki X namaz!”

    Ben 2 yıldır konuyu araştırıyorum henüz net bir kanıya varamadım ama şu ana kadar X’in hep ön kabülle yorumlandığını gördüm.

    Bu yazıda en barizi de “yüzlerinde secde izi” nin olsa olsa “namaz” olabileceği yorumu.

    Bakın aynı ayetin devamında secde izini nasıl açıklıyor Allah : “İncil’deki vasıfları da şöyledir: Onlar filizini yarıp çıkarmış, gittikçe onu kuvvetlendirerek kalınlaşmış, gövdesi üzerine dikilmiş bir ekine benzerler ki bu, ziraatçıların da hoşuna gider. Allah böylece onları çoğaltıp kuvvetlendirmekle kâfirleri öfkelendirir.”

    En azından bu ayette “secde” fiziki bir eylem olarak kullanılmamış.

  • Avatar

    İlhan Mar 7 2018 - 18:01 Reply

    Nisa 102 de hitap nebiye olmasına rağmen devamında “secde ettiklerinde”diye devam ediyor! Madem nebiye hitap ile başlıyor “secde ettiğinizde” denmesi gerekiyor olmaz mıydı?

  • Avatar

    tülin Mar 22 2018 - 05:43 Reply

    Allah razı olsun.. çok faydalandım yazınızdan..

Leave a reply

Name (required)

Website