İslamda Kadere İman Var mı?

Kader diye anladığımız bizim çizgimizin yolumuzun gidişatımızın önceden çizildiği ve bizimde o yolun mecburen takipçileri olduğumuz değildir…

tevhide göre bu: Allah kullarının her ne işlerse işlesin her ne değişim gösterirse göstersin yapacaklarını önceden bilmesi…ancak Allahın: kullarının yapacaklarını önceden bilmesine karşın bu bilmenin yani olayların yaşamın gidişatını belirlemediği burada kulu serbest bıraktığıdır…akıl ve serbest irade vererek insanın: dünyanın halifesi olarak isimlendirilmesinin nedeni budur.. insanı diğer canlılardan ayıran akıl ve iradedir.. ve insan bu iki özellikle diğer canlılardan ayırılır ve bu sebeple Allah tarafından sorumlu tutulur…..

eğer Allah: ben size akıl da verdim irade de ancak fiillerinizi belirleyerek ben istediğime cehennemlik fiiler işleteceğim istediğime cennetlik fiiller işleteceğim derse (haşa.. bir misaldir)bu Allahın adil ismine yakışmaz.. Allah kullarının arasını ayırmaz.. kimsenin yüzüne zenginliğine çevresine bakmaz.. takvaya bakar…dileyen kimse güzele yönelmek isteyip gayret sarfederse Allah o kişiye müdahale eder.. yani Allahtan iyilik gelir…. eğer kişi kötüye yönelirse burada Allah dilediğini işler…

iyi yönde müdehale kişinin iyi davranışları sonucu gelen bir müdehaledir..
Allah yalancı sapık kimseyi doğru yola iletmez…yani.. kişiler kendilerine verilmiş hür iradelerini iyi yöne kullanmadıkları sürece onlara iyi yönde bir müdehale yapılmaz.. ne zaman ki kişi aklı ve iradesini kullanır doğruya yönelmek isteyip gayret sarfederse işte o zaman iyilik Allahtan gelir.. iyi yönde müdehale gelir..

bu anlayış geleneksel anlamda anlaşılan kader anlayışının yanlış olduğunu göstermektedir…

HEPSİ DE PROGRAMLANDIKLARI DOĞRULTUDA FİİLLER YAPARLAR.. (17-84)
ALLAH SİZİ YARATTI VE DÜZENLEDİ, BİÇİMLENDİRDİ.. DİLEDİĞİNCE TERKİP ETTİ!

evet insanda ki tüm organlardahi insanın haberi olmadan tüm görevlerini programlandıkları doğrultuda yaparlar…. Allah dilediği gibi şekil ve düzen verdi herşeye.. buda doğru.. ancak Allah insana akıl ve irade de verdi.. bu iki meleke sorumlu olma nedenidir ve cinlerde bu sebeple sorumlur.

Allah dileseydi tüm kullar Allaha yönelirdi …demek…şu anlama gelmektedir….

Allah kullarının kötü fiiller işlemesine izin vermeseydi tüm kullar mecburen Allaha yönelirlerdi…. burada kulların cenneti yada cehennemi seçme hakları olmazdı ve herkes mecburen cennete giderdi….

melekleri insanoğluna secde ettiren neden burada yatmaktadır…melekler kötü fiil işlemesine izin verilmemiş varlıklardır ve onlarda herhangi bir kötülük bu nedenle arız olmaz..

insan ise iki taraflıdır.. iyilik yapmasına da kötülük yapmasınada izin verilmiştir…üstünlük…insanın içinde ki kötülüğe rağmen iyiliğe yönelmesindedir..

insanoğluna verilen bu izin aslında insanın cüzi iradesiyle hareket etmesine olanak tanımanın ta kendisir ve burada geleneksel anlamda anlaşılan kader anlayışının çürük olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır….

izin vermek.. o kişinin o fiili işlemesine izin vermek… ona hür irade vererek izin vermek……o kişinin o fiili yaratmasına izin vermek.. izin verilmek….

kısaca Allah küfre razı olmaz.. dileyen şükreder dilemeyen şükretmez…dileyen doğru yolu tutar dileyen tutmaz…

burada bir fiili işlemeyi dileyenlere ve işlemeyi dilemeyenlere hür irade ve aklın getirdiği bir sonuç olarak izin verilmiştir…

Allah dileseydi tüm kullar Allaha yönelirdi…mesela Allah dileyen doğru yolu tutar dileyen tutmaz demezdi de tüm kullar mecburen şartlanmış olarak hakka yönelirlerdi.. çünkü yanlış yolun tutulmasına izin çıkmadığı için…sadece bir misal..

bunu anlatmak için Allah demiştir ki”ben dileseydim tüm herkes doğru yola gelirdi”

ancak o zaman bu dünyanın sınav olduğunun ne değeri kalır ki..

Allah iyilerle kötüleri zaten bilmiştir.. isteseydi.. bu dünyayı yaratmadan kullarını cennete yada cehenneme gönderirdi.. o zaman kullar ”ey rabbim bize seçme hakkı tanıdın mı.. bizim doğruyu yada yanlışı seçmemize izin verdin mi ki….

Allah böyle yapmış olsaydı geleneksel manada kader anlayışının doğruluğu ortaya zaten çıkmış olurdu.. ancak Allah kullarına HÜR İRADE VE AKIL burhanını vererek onları doğru yada yanlış fiiller işlemesine izin vermiş o fiiler sonucu kişiler cenneti yada cehennemi hak etmişlerdir….
Allah kullarına zulmetmez..

Yeryüzünde ve kendi benliklerinizde meydana gelen hiçbir musibet yoktur ki, biz onu yaratmadan önce bir Kitap’ta belirlenmiş olmasın. Bu, Allah için çok kolaydır.

yukardaki ayeti şu bağlamda açıklayabilirim, musa adındaki kişi ve Allah tarafından olayların bilgisi kendisine önceden verilmiş kişi, biz bu kişiye bilen diyelim, musa ve bilen kişi beraber giderken bir çocuk yada gence rastlarlar ve bilen kişi o şahsı öldürür, bu onun ailesi için bir musibettir ancak Allah hikmeti gereği bunu uygun görmüştür, yine giderler bilen tutar bir topluluğun malına zarar verir, bu o topluluk için bir musibettir, devamında(olayların sırasını karıştırmış olabilirim kusura bakmayın), yıkılmak üzre bir duvar görür ve onu onarır kendilerine yemek verilmediği halde bilenin böyle yapması musa adında ki kişi için bir adaletsizlik ve öfke sebebidir,

bu aslında genel manada herzaman işlemektedir, kişi yada doğa olaylarıyla,

Böyle yapılmıştır ki, elinizden çıkana üzülüp ümitsizliğe düşmeyesiniz ve Allah’ın size verdiğiyle sevinip şımarmayasınız. Çünkü Allah, kendini beğenip övünenlerin hiçbirini sevmez

bu yukarda ki ayet ise yine musa ve bilen kişiyle bağlantılı olarak açıklanabilir, evladını yitirmek o aile için bir üzüntü kaynağıdır, ancak o şahsın hayatına son verilmiş olması gerçekte ailesi için bir ferahlıktır, bu bir trafik kazasıda olabilir bir başka belada,

yukarda ki biz yaratmadan önce derken aslında olmasına izin vermekten bahsediliyor, yani sahısların ne yapacağı biliniyor, onların bu fiileri işlemesine izin veriliyor, yaratmadan ben burda izin verilmesini anlıyorum….

Böyle yapılmıştır ki, elinizden çıkana üzülüp ümitsizliğe düşmeyesiniz

bu yukarda ki ayette ise bir teselli vardır ve bu apaçık anlaşılmaktadır, bizler hata yaparız, bazen de berbat hatalar ve Allaha karşı insanın içinde derin yaralar açan hatalar, kişi neden söyledim neden yaptım vs gibi üzüntülere gark olur, burada,

1-Allah hür iradeniz gereği yapmanıza müsade etti,

2-yapacaklarınız ezelde zaten bilinmekteydi, Allah için zaman bir cetvel gibidir, başınıda görür, ortasınıda sonunuda, ancak biz yaşadığımızda görürüz ve o üzüntülere dalarız, ancak bu Allah için zaten bilinen bir şeydir ve asla yenide değildir, kul; ben nasıl yaptım derken, o insan için vuku bulan olayın yeniliği sebebiyle telaştadır,

ve Allah’ın size verdiğiyle sevinip şımarmayasınız.

bu yukardaki ayet ise yine Allahın izni dahilinde kazanılan imkanların asli olarak sizin kara kaşınız kara gözünüz için değil, sizin nimette, diğerlerinden üstün hale gelmenize izin verdiği için olduğudur, Alllah size nimette, diğerlerinden üstün olmayı izin vermesinin nedeni yine Allahın ezelde bunu bilmesinden kaynaklanmaktadır

Allah hep güzelliği emreder, yeter ki bunun farkında olalım, benim zengin olamamın nedeni bir güzelliğe bir nimete zenginlige karşı yeterli ve doğru talebimin olamayışındandır, eğer bir şey olmak istiyorsak önce talebi yeterli ve doğru olarak yapmalıyız, bu yapılırsa izin yine Allahtandır.

ayrıca bu yukardaki 22 ve 23 ayetler bir taraftan da sınanmayı çağrıştırmaktadır, dünya bir imtihan dünyası.

Ben 14 yada 15 yaşında kuranla tanıştım, okudum hep okudum, meal bitince bizimkilere biz neden a mezhebinden, onlar neden b, diğerleri neden c mezhebinden diye sordum, sorunun cevabını ben öğrenmiştim onlara sormamın nedeni doğruyu bilip bilmediklerini öğrenmekti ailem olmalarına rağmen; onlar doğruyu söylememişlerdi,

eğer çoğunluğun kabulünü, hiç irdelemeden kabullenirsen doğrulara asla ulaşamazsın, çoğunluğun subjektif görüşlerini; dinin olmazsa olmaz görüşleri gibi nitelendirirsen yine doğrulara ulaşamazsın,

bu doğrular tek otorite olan Allahın doğrularıdır,

tek otorite asla önemsenmemeyi kabul etmez,

deprem profösörü nedenleri niçinleri anlatmaya çalışırken sık sık sunucunun uyarısına maruz kalır, ”HOCAM HALKIN ANLAYACAĞI ŞEKİLDE KONUŞUNUZ”

sonsuz bilgi sahibi ise insanlara kuranı anlayacakları şekilde indirmiş yani sadeleştirmiştir, O’nun kuranı sadeleştirmeden tüm bilgisiyle indirdiğini bir düşün kimse bir şey anlamazdı,

bu kadar sadeleştirmenin içinde ”Allah dileseydi biz bu yolda olmazdık/putlara tapmazdık”ayeti geçmekte, putperestlerin peygambere verdikleri bu savunma; gelen ”Allah kötülükle emretmez”ayetiyle boşa çıkarılmıştır,

Allah kötülükle emretmez, Allah kulları için küfre razı olmaz

bu ayetler hür insan iradesinin geçerliliğini olduğu gibi akıllara nakşetmektedir,

kuranda anılan kader; ölçü, miktar anlamındadır, geleneksel kader anlayışıyla uzak yakın ilgisi yoktur,

eğer ”bizleri doğru yola ilet”talebiyle talepte bulunursan Allahtan tabi ki yönlendirme gelecektir, sana sığındım dediğinde, tabi ki yönlendirme olacaktır, bu yönlendirme geleneksel kader anlayışını boşa çıkarmaktadır

Allahın isimlerinden biri ”ADİL”dir,

adil olan Allah kullarını ezelde cennetlik, cehennemlik olarak ayırmamıştır, öyle olsaydı Allahın adil ismi olmaz yada işlevliğini korumazdı, Allah noksanlıktan beridir,

nerede ne zaman öleceğimiz; geleneksel kader anlayışıyla birebir eşleşmektedir ancak sadece bu konuda.

Kader kavramı bizim anladığımız manada kuranın hiçbir yerinde geçmez, kuran da kader kavramı bir ölçü, miktar anlamında kullanılmıştır.

Allah herşeyi bir ölçüye göre yapıp yönetmektedir,

”herşeyin hazinesi O’nun katındadır ve O, o hazineen herşeyi belli bir ölçüde indirmektedir”
(hicr 21)

ilgili ayetler; müminun 18, zuhruf 11, rad 17, kamer 12

kuran kader kavramıyla varlık ve oluşta tesadüfün değil, ölçü ve bilincin egemen olduğuna dikkat çekmek peşindedir ayrıca kuran, kader kavramıyla ‘’sünnetullah”da denen tabiat kanunlarını kastetmektedir, islam nasıl yozlaştırıldı, sf 328 yaşar nuri öztürk

bizim anladığımız kader ancak ”kişinin nerede ne zaman öleceği”hakkındaki sorunun karşılığıdır, bu sorunun yanıtı, kaderi anladığınız mananın tam ve doğru karşılığır, bunun haricince Allahın kullarının işleyeceklerini önceden bilmesi müdahale anlamına asla gelmez, yahudilerin iki belaya uğrayacakları haberi, müdahale değil bir bildirmedir,

kişi kendi kaderi hakkında ancak”geçmişini”gösterebilir, geleceği ise kaderi değildir, gelecek sadece kader olmaya adaydır

eğer kişi kaderden, geleceği, yaşanmamışı kastediyorsa onun tevhit inancı sağlam olmamakla beraber, sorumlu olmayıda gerektirir, bu sorumluluk, o kişinin yalan lehine oy vermesi sebebiyledir.

Kader nedir? okunup ders öğüt alınacak Allah katından bir kitap mı? böyle olmadığına göre kaderin neyine iman!!olduğuna mı?

kader biz ve tüm herşeyin salise önceki geçmişidir,

ancak kader gelecek değildir, saniye salise öncesi olsa dahi, o sadece kader olmaya adaydır, kuranda; putperestler peygambere; ”Allah dileseydi biz bu putlara tapmazdık”diyor akabinde ise cevap olarak gelen ayette şu uyarı var;

”Allah kötülükle emretmez” bu ayet herşeyi açıklıyor, sizi hayvanlardan ayıran akıl, sorumlu tutulacağınızı göstermektedir,

bir başka ayette ise; ”Allah kulları için küfre razı olmaz”bu ayeti okuyunca gözlerimden yaşlar boşanmıştı….

Allah kötülükle emretmez yani sen git putperest ol sen git ateist ol sen git vs vs ol demediğine, kulları için küfre razı olmadığına göre,

insanlar kendi elleriyle düştükleri durumdan Allahı sorumlu tutamazlar, hele birde bunu müslümanlığın şartları arasına koyarak Allaha da iftira etme zulmü ve günahını üstelik yine Allah ve din adına işleyerek..

Kaderciler yazık ki sapmakta saptırmakta, Allahın Adil sıfatını dahi gözardı etmişler, adil olan Allah kullarını ezelde cennet ve cehenneme pay etmez, bu Allahı hakkıyla taktir etmemek ve günaha saplanmaktır.

Kader insanın salise sonraki geçmişidir…

ancak kader; insanın salise önceki geleceği değildir…
yaşanıp biten; yaşanıp bittikten sonra kader olur…
yaşanmadan değil…

yani kader alınlarımıza çizilmemiştir.. verilen irade doğrultusunda kişiler
cenneti yada cehennemi seçme özgürlüğüne sahiptir…

ancak.. bir kul; Allahın kendisini yönlendirmesini isteyipte birde bunu eylemleriyle desteklediği zaman.. işte o zaman.. Allah o kulunu iyi yönde yönlendirir ve bu asla müdahale değildir.. kişi sevdiği Rabden yardım isteyip kendisini yönlendirmesini yine özgür iradesiyle istemiştir…

kader diye diye bu miileti uyuşturdular.. nasılsa alnımıza yazılmış…nasılsa.. olacak olan olur…

hayır.. 100km lik yerde 120 yapıp kaza edersen bu da kaderin değil kendi
sorumsuzluğunun yansımasıdır….

islamda gelenekçilerin anladığı manada tek doğru kader anlayışı;
kişinin nerede öleceğini bilmemesidir.. işte burada Allah gelenekçilerin anladığı tarzda kaderi açıklamış olur..

geçmiş ve nerede ölüm!!

Yazar : Vahid

 


About the Author
Author

Dini Yazilar

Comments (7)
  • Avatar

    Ysy Mar 5 2012 - 00:12 Reply

    Ağzına sağlık, anlatamıyorum bunu insanlara çatladım, dilimde tüy bitti. İmansızlıkla ve sapıklıkla ithaf edilirsin, demedi deme. Allah’ a emanet ol.

  • Avatar

    S.T May 22 2012 - 23:24 Reply

    Bu yazıyı okuduktan sonra hep kendime sorduğum sorular yanıtlandı .Teşekkür ederim.

  • Avatar

    F.Ç Dec 11 2012 - 20:46 Reply

    Kardeş teşekkür ederim

  • Avatar

    simsek Dec 13 2012 - 14:46 Reply

    Allah, kainat için koymuş olduğu nizamları,kanunları ve kuralları yaratmış ve bu kainattaki varlıklar bu kanunları ve nizama göre cereyan etmektedirler.işte kainatın bir düzen ve nizam içinde yaratıldığını kabul etmek gerekir ki buna kader,yani,takdir edilmiş bir ölçü ve düzen denmektedir.

    Allah’ın koyduğu fiziki,sosyal kanun ve nizamlara tabidir.ve onlara göre aklını kullanarak en iyi şekilde hareket etmekle sorumludur.bundan dolayı yaptığı iyilikten sevap,ettiği kötülükten de günah kazanır.kur’an’ın kader ve türevlerine yüklediği budur.

    Allah her şeyi önceden bilmesine rağmen,bu bizim özğürlüğümüzü engellemez.çünkü allah serbest bir şekilde seçeceğimiz bi şeyi önceden bilmektedir.

    Kur’anda insanın hareket ve davranışlarında hür irade sahibi olduğunu,onu bu fiilleri yapmaya zorlayacak hiçbir zorlayıcı gücün bulunmadığını ve bundan dolayı da yapıp-ettiklerinden sorumlu olduğunu göstermektedirler.

    herkes kendi kazancıyla değerlendirilir. 74/8
    bu yaptığınızın karşılığıdır.yoksa allah kullarına asla zulmetmez. 3/182
    kim yararlı iş yaparsa kendi lehine,kim de kötülük işlerse,kendi aleyhinedir. 41/46

    Kur’an’ı bir bütün olarak ele alırsak bu ayetler içinde insan sorumluluğunu ortadan kaldıran önceden tesbit ve tayin fikrine yer olmadığı görülecektir.bunun aksi düşünüldüğü takdirde bu dünyada imtihana tabi tutulmanın,ahirette hesaba çekilmenin,emir ve yasaklardan sorumlu olmanın ve cennet ve cehennemin anlamını açıklamak imkan dahilinde olmaz.

    İnsanın sorumluluğu oranında hürriyeti olması,sınırlarını allah tarafından çizilmiş sahada insanın kendi kaderini kendisinin belirlemesi kadar tabii bir şey yoktur.bu sınırlar içerisinde insanın davranışları önceden çizilmiş olamaz.

    Allah kuşatıcı ilmi sayesinde insanın hidayet ve iyiliği mi,yoksa sapıklık ve kötülüğü mü tercih edeceğini bilir.

    Hadis koleksiyonlarında kader ile ilgili kur’an da iman esası olarak zikredilmeyen kader konusuna hadislerde bu denli yer verilmesi manidardır.

    benim kişisel görüşüm hadis koleksiyoncuların bu kadar geniş bir şekilde yer alması,hz.peygamberin vefatından sonra çıkan siyası ve itikadi gurubun kendi fikirlerini ve dünya hakim kılmak için hadis uydurmuşlardır.buda hadis koleksiyoncuların mal bulmuş magribi gibi kapmışlardır.şunuda söylemem gerekiyor.eğer hadis koleksiyoncuların kur’ an bilgileri olsaydı. bu kur’ana aykırı hadisleri kitablarına almazlardı.tabiki şunu da söylemem gerekiyor.bu hadis koleksiyoncuları kasıtlı olarak bu hadisleri kitablarına almışlardır.

  • Avatar

    Ayşe Apr 16 2014 - 06:37 Reply

    Kader konusunda güzel bir yazı olmuş.

    Yorum yapan Şimşek kardeşimede katılıyorum.harika bir tespit yapmışlar.yazısından aynen alıntı yapıyorum.aynı düşüncede olduğumu söylemek isterim.

    benim kişisel görüşüm hadis koleksiyoncuların bu kadar geniş bir şekilde yer alması,hz.peygamberin vefatından sonra çıkan siyası ve itikadi gurubun kendi fikirlerini ve dünya hakim kılmak için hadis uydurmuşlardır.buda hadis koleksiyoncuların mal bulmuş magribi gibi kapmışlardır.şunuda söylemem gerekiyor.eğer hadis koleksiyoncuların kur’ an bilgileri olsaydı. bu kur’ana aykırı hadisleri kitablarına almazlardı.tabiki şunu da söylemem gerekiyor.bu hadis koleksiyoncuları kasıtlı olarak bu hadisleri kitablarına almışlardır.

    bu yazıya imzamı attım.
    teşekkürler Şimşek kardeş

  • Avatar

    merdaliderindüşünce Jan 13 2015 - 20:18 Reply

    isra 13…Her insanın amelini (veya kaderini)kendi boynuna bağladık. İnsan için kıyamet gününde, açılmış olarak önüne konacak bir kitap çıkarırız.

    İnsanların kader anlayışı kuran ile herzaman çelişmiştir,
    İnsanların başına gelen bir musibetten dolayı ,
    Allah kaderini böyle yazmış
    Allah böyle taktir etmiş
    Allah böyle istemiş, derler
    Ama bir başarı olunca,
    BEN YAPTIM der
    Bu çok yanlış bir düşünce,
    isra 13 net olarak açıklıyor
    Yani, insan hayatında verdiği kararlarla kendi kaderini kendi belirliyor, iyiliğide, kötülüğüde, başarıyıda , başarısızlığıda, tembelliğide , çalışkanlığıda, Allah’ın bize bahşettiği akıl ile kendimiz belirliyoruz….
    Aksi taktirde bir hayvandan farkımız olmaz, yaptıklarımızdan sorumlu olmazdık…..

  • Avatar

    MUSTAFA MELİH KADIOĞLU Jul 1 2018 - 17:47 Reply

    Tevbe 51’de anlatılan nedir ?De ki: “Allah’ın bize yazdığı şeyden başkası, bize asla isabet etmez.Bizim ne yapacağımızı bildiğine göre ve o da başımıza geldiğine göre,bizim iyi veya kötü olacağımızı Allah biliyor.Çünkü her şeyi bilir.Bir hırsızın hırsız olacağını bildiğine göre ,o kişi kendi aklıyla mı hırsız oluyor?Ona bu aklı da veren Allah değil mi ?ZUHRUF 2 de ne diyor?Birbirlerine iş gördürmeleri için, (çeşitli alanlarda) kimini kimine, derece derece üstün kıldık. Zaten daha baştan farklı yeteneklerde yaratıldık.Bu durumda yaşamı sürdürebiliyoruz..Akıl da farklı verilmiş oluyor bu durumda..Kişilerin özgür iradeleri bir yere kadar demektir bu..O zaman önceden tayin edilmiş olan kader değişemez. Allah bazılarımızı farklı yarattığını söylüyor zaten..NİSA 34,de ;Allah’ın bazısını bazısına üstün kılması nedeniyle ve mallarından harcamalarından ötürü erkekler, kadınlar üzerinde hüküm sahibidirler. diyor ki bu da yukardaki tezi doğruluyor.Buradan şuraya gelmek istiyorum;KADER denen şey ,evrende bir kum tanesi kadar bile yeri olmayan dünyalılar için değildir.Kader ,evrenin kaderidir.Evrenin saniye bile sapmayan düzeninin ve dengesinin kaderidir.Yaradan evrenin kaderini tayin ve tesbit etmiştir.Bizler kimiz ki?Bir toz zerresi belki de..Veya mikroskopta görülebilen bir tek hücreli gibi…İşte ancak o zaman,Allah nezdimizde yücelir ve hırsızın uğursuzun ve kötülerin maazeret uydurmalarından kurtulur.Allah kimseyi hırsız olacak diye yaratmamıştır..E fe la ta kilun..Ayeti en az 24 yerde geçer..İşte bu yüzden…Hiç düşünmez misiniz ?

Leave a reply

Name (required)

Website