Fatiha Suresi ve Besmele…

Fâtiha Suresi

1. Rahman ve Rahim ALLAH’ın ismiyle.
2. Övgü, evrenlerin Rabbi ALLAH’adır.
3. Rahman, Rahim (Merhametli),
4. Yargı (Din) Gününün sahibi.
5. Ancak sana tapar, ancak senden yardım dileriz.
6. Bizi doğru yola ilet.
7. Gazaba uğrayanların ve sapmışların değil; kendilerine iyilikte bulunduğun kimselerin yoluna…

 

Kuran’ın birinci suresi olan Fatiha Suresi’ni Kuran’ın bütünü ve Kuran boyunca sıkça tekrarlanan genel mesaj açısından değerlendirdiğimizde; Fatiha Suresinin Kuran’ın özeti niteliğinde olduğunu düşünüyorum. Kuran boyunca verilen temel mesajların Fatiha Suresinde ifade edildiğini görüyoruz. Fatiha Suresinde Allah’ın rahmetinden, insanlardan hesap sorulacak olan yargı gününden ve sadece Allah’a kulluk edilmesi gerektiğinden bahsedilmektedir.

Fatiha Suresi ile ilgili bu yazıda değinmek istediğim konu namazlarda Fatiha Suresinin okunması ve Fatiha Suresi okunurken, surenin birinci ayeti olan besmelenin okunmaması olacak. ‘Rahman ve Rahim ALLAH’ın ismiyle’ olarak bildiğimiz besmele, Kuran’da 9. sure olan Tövbe suresi dışında sure başlarında geçmekte. Fatiha Suresi ile ilgili özel durum ise besmelenin diğer sure başlarında numarasız ayet olarak geçmesine rağmen Fatiha Suresinde besmelenin birinci ayet olarak yer alması. Yani diğer surelerde besmeleden sonraki ayet surenin birinci ayeti iken; Fatiha Suresindeki besmele, surenin birinci ayeti konumundadır.

Gelenekçi – mezhepçi anlayış bir yandan Fatiha suresini namazların her rekâtında okunmasını Kuran’da olmamasına rağmen farzlaştırırken, Sünni Mezheplerden Hanefi mezhebinde Fatiha Suresinin ilk ayeti olan besmele namaz sırasında okunmamaktadır. İlginç biçimde bir diğer Sünni mezhep olan Şafi mezhebinde ise namaz sırasında Fatiha Suresi okunurken besmele okunmaktadır. Bu farklılık mezheplerin oluşmasında etkili olan şey ise hadislerden ve rivayetlerden Fatiha Suresinin kaç ayet olduğu ile ilgili tartışmalardır. Bazı mezhepler besmeleyi Fatiha Suresinin bir parçası kabul ederken bazısı kabul etmemektedir.

Konuya Kuran çerçevesinden bakarsak; Kuran’da namaz sırasında Allah’ın anılması, Allah’tan bağışlanması dilenmesi ve Allah’a dua edilmesi emredilmektedir. Fatiha Suresinin içeriği değerlendirildiğinde namaz sırasında Fatiha Suresini okumanın Kuran’a uygun olduğu görülmekle beraber; Kuran’da namaz sırasında ille de Fatiha Suresini okumamız emredilmez. Fatiha Suresinin ilk ayeti olan besmelenin okunmamasına gelirsek; ister namazda ister namaz dışında olsun Fatiha Suresi okunurken, Fatiha Suresinin ilk ayeti olan besmelenin yok sayılıp okunmaması doğru değildir. Aynı durum diğer sure başlarındaki numarasız besmeleler içinde geçerlidir. İnananların besmelenin gerek Fatiha Suresinin ilk ayetinde gerekse Kuran’ın diğer sure başlarındaki numarasız ayet şeklindeki halinde Kuran’ın bir parçası olduğunu gözden kaçırmamaları gerekir.

Fatiha Suresi ve besmele örneği de mezheplerin gerek Allah’ın gerçek dini olan Kuran’daki İslam ile çeliştiğini gerekse kendi aralarında da ciddi farklılıklar sergilediğini gösteren örneklerden biridir.


About the Author
Author

ferhat

Comments (2)
  • Avatar

    st3792 Feb 1 2013 - 18:09 Reply

    Besmelenin anlamı “rahman” ve “rahim”in anlamlarında gizli. “Allah”ı bilmeyen yok. “Ad”ı da bilmeyen yok. Ben “rahman”ın ne olduğunu hala bilmiyorum. Bilen pek kişi olduğunu da sanmıyorum. Rahim bağılayıcı/bağışlayan olarak çevriliyor, onda sorun yok diyelim. Rahman nedir? Bin yıl önce her kim unutturduysa “rahman”ın Türkçesini, Allah onu bildiği gibi yapsın. En iyi çevirenler bile bu ikisini çevirmeden bırakıyor. Çeviren de var. Esirgeyen ve çok seven olarak iki öneri var. Hangisi doğru bilmiyorum. Siz biliyor musunuz?

  • Avatar

    bilfatma Oct 7 2014 - 20:57 Reply

    Say8n st3792 size aynen katılıyorum. Hergün söylediğimiz besmelenin anlamını bile öğretmediler ve öğrenmeye çalışıncada açıklayan çok çok az. Kıl, örtü bu kadar tartışılırken, temeli resmen es geçmişler. Bu site ve bu grup gibi “kuran anlaşılsın” diyenlerde açıklamıyor çoğu kavramı. Arapça bilmiyoruz kardeşim biz! Şunu küçük çocukların bile anlayabileceği gibi çevirseniz, hepimiz anlasak, inanarak yaşasak Allah taş mı eder yani???

Leave a reply

Name (required)

Website