Rabbimizin Bilmesi Özgür İradeyi Etkilemez

Rabbimizin Bilmesi Özgür İradeyi Etkilemez

Allah’ın bizlerin özgür iradelerimizle ne yapacağımızı bilmesi, bazı insanlar tarafından “özgür irade olmadığı” şeklinde yorumlanıyor. “Demek ki bilinenin tersini yapamayacağız” şeklinde itirazlar yükseliyor.

Hayır, özgür irademizle neyi seçeceğimizin bilinmesi, iradenin özgürlüğünü etkilemez. En ufak bir bağlantı dahi yoktur.

Bir şeyin tersini yapabilmek başkadır, yapmak ise bambaşkadır.

Örneğin falanca olayda A şıkkını seçecek bir insan diyelim. Rabbimiz de bunu biliyor. Tersini de yapma, yani bu şıkkı seçmeme özgürlüğü de var. Ama kendi kararıyla A şıkkını seçecek.

Kısacası A şıkkını seçme hareketini yapmayabilir, ama yine de yapacak.

Allah bildiği için seçmiyor insan, kendisi özgür iradesiyle A şıkkını seçtiği için Yaratıcımız biliyor.

Bu konuya bambaşka bir örnek verelim:

Hud
107. Gökler ve yer durduğu sürece orada kalıcıdırlar; ancak Rabbin dilerse başka. Rabbin, dilediğini Yapandır
108. Mutluluğu hak edenler ise, gökler ve yer kaldığı sürece cennette kalıcıdırlar. Rabbin dilerse başka. Kesintisiz bir ödüldür bu.

Yüce Allah burada bize gelecekte ne yapacağını söylüyor.

Ve diyor ki “eğer tersini dilemezsem, cennettekileri asla çıkarmayacağım”

Ve çıkarmayacağına dair söz de veriyor.

Başka bir deyişle “istersem bu hükmümü değiştirebilirim, ama cennettekilerin sonsuza dek orada kalmasını, özgür irademle istediğim için kalacaklar” demekte.

Bu özgür irade konusunda ikinci bir sağlama, delil daha sunuyor bizlere.

Biz bu durumda Allah’ın gelecekte ne yapacağını biliyoruz.

Ama demek ki bizim gelecekte Allah’ın ne yapacağını bilmemiz, O’nun özgür iradesini etkilemiyor.

Tıpkı O’nun bizim ne yapacağımızı bilmesinin, bizim özgür irademizi etkilememesi gibi.

Bir şeyi “yapabiliyor olmak başka, yapmak bambaşkadır”. Ve bu durum özgür iradenin sonucudur.

Selam ve sevgiler.


About the Author
Author

Emre_1974tr

Comments (7)
  • Avatar

    Oğuz Özcan Jan 19 2012 - 20:59 Reply

    Merhabalar,

    Bu konuda düşüncenizi tam anlayamadım. Bu soruya farklı bir cevap vermiştim kendi düşüncelerimle. Fakat buradaki olayın bana saçma geldiğini söylemem gerekiyor. Şu nedenle :
    Özgür irade kişinin önündeki seçenekleri seçme hakkıdır. Önüne gelen bu seçenekler ise Allah tarafından yaratılır.
    Önündeki seçeneği seçmeden önce Allah hangi seçeneği seçeceğini biliyorsa, insan Allah’ı şaşırtıp diğer seçeneği seçemediği için insan özgür iradesiz bir varlık gibi hayatını devam ettirir. Evet özgür iradem var gibi hisseder ama özgür iradesi gerçekte yoktur. Ama Allah özgür irade verdiğini söylüyor. Özgür iradenin gerçek olabilmesi için kaderin seçim kısımlarını Allah’ın kontrol etmemesi gerekiyor. Eğer ki Allah seçim kısımlarını kontrol ediyorsa kısacası Allah ne yapacağımızı seçiyorsa özgür irade yeniden yok kısmına gelir.

    Bana göre ise şu şekilde bir açıklaması var :

    Gelecek diye bir kavram aslında yoktur. Sadece şuan vardır. Allah geçmişi ve şuanı bilir. İnsan dünyada olayları yaşarken(bilimsel bilgiye dayanarak) zamana göre 1 saniye geç yaşadığı için insanın seçimi aslında ortalama 1 saniye öncesindedir. Fakat ortalama 1 saniye sonrasında o seçim yaşanmaktadır. Bu da demek oluyor ki Allah 1 saniye sonrasını biliyor fakat bu 2 saniye değil.( Tabiki gerçek bu mu değil mi tarafından konuşmuyorum. Sadece bir düşünce ortaya atıyorum. ) Gelecekteki kasıtta bu olsa gerek. Yani seçimin yapıldığı gerçek anda( siz yaşamadan ortalama 1 saniye önce) Allah hangi seçimi yapacağını insana bırakıyor. Bu anda insanın ne seçim yapacağını bilmiyor. Biz yaşadığımızda ise seçimimiz yapılmış olduğundan ne seçim yapacağımızı biliyor. Bu sayede de Allah her şeyi bilendir sözü geçerlilik kazanıyor.

    Farklı düşünceleri duymak gerçekten çok hoşuma gidiyor. Hatta bu konuda bir tartışma yapabilmek daha da çok hoşuma gider.

  • Avatar

    Mürüvvet Çalışkan Jan 20 2012 - 09:36 Reply

    Elinize sağlık, kısa, güzel ve ufuk açıcı bir yazı olmuş. Kur’anı anlayarak okumaya çalışanlar şayet aceleci davranmaz hatta kur’ana parçacı yaklaşma hastalığına kapılmazlarsa ki parçacı yaklaşım kendi bakış açınızı Kur’ana uyarlamaktır. Sizin iradeye verdiğiniz değerlendirmeye ulaşırlar. Allahın zaman ve mekandan münezzeh olduğuna iman eden zaten geçmiş an ve geleceğe hakimiyetine iman etmiştir… Rabbim, “sen emrolunduğun gibi dosdoğru ol” diyor. Sapan sana zarar veremez. İmanla ibadet: sabır, sebat ve ısrarla tekrar ister. Emir ve yasaklara helal ve haramlara uyma konusunda hasaasiyet ister. Şeytan bizim düşmanımızdır fakat şeytanın hilesi zayıftır. Kur’an okumaya başlamadan önce şeytanın vesvesesinden Allaha sığınmak ve yine şeytan her ne zaman bizi dürterse Allaha sığınmak ayetleri bize Rabbimizin ilettiği ikaz ayetleridir. Bu ikazları yerine getirebilmek için Emri bil marufu çok iyi bilmeyi ve hayat felsefemiz haline getirmeyi gerekli kılar. Bu da Allahın sevdiği ve sevmediği eylemleri bilmeyi zorunlu kılar. Önümüze kitabımız konulduğunda “Hardal tanesi kadar iyilik veya kötülük” önümüze sunulacak bizi ilgilendiren sabırla ve imanla salih amel işlemeye gayret göstermek ve Allaha güvenip dayanmaktır.
    Saygılarımla.

  • Avatar

    sinan Jan 20 2012 - 17:02 Reply

    Çok güzel. Kalemine sağlık Emre bey..

  • Avatar

    Emre_1974tr Jan 21 2012 - 01:15 Reply

    Sevgili Oğuz bunun açıklamasını yaptım yazımda;

    Allah kontrol etmiyor, ne yapacağını biliyor. Hatta sonsuza dek sonsuz şıklarda denese yine ne yapacağını biliyor ve 2 günlük bir örnek imtihan yaşatıyor…

    Bildiği, senin özgür iradenle yapacakların… Hiçbir müdahale yok ortada.

    Konuyla ilgili ana yazımı veriyorum:

    http://emre1974tr.blogspot.com/2011/07/kader-ve-ozgur-irade.html

    Selam ve sevgiler

  • Avatar

    ugur Jan 21 2012 - 11:45 Reply

    seneler önce lıseli biri matemetik proplemini çözememiş çözmemi istedi ondakkika uğraştım çözdüm klasik sistemde yarım saatta anlatamadım ilk okula giden çocuğum geldi müsade edermisin dedi 3 daire çizdi karşısındakide hemen anladı busefer benim anlamam için epeyi uğraştılar rabbimiz bizim özgür irademizi bilir insanlarda bilir 6ay önceden bilet alıp 6ay sonrayı bile programlıyoruz bazı ata sözleride var çocuk …belli olur vs gelecek geçmişte yaratılıyor ametü dediğimiz iman mevzuğunda kuranda kadere iman hiç bir ayette geçmiyor DİĞER 5 ŞART ayetlerle tespit edilmiş ama yıllarca kader diye uyutulan islam bu hale düşürülmüş beyinlere sabitlenmiş kader anlayışından kurtulamıyoruz
    örneğin benim öp meğe kıyamadığım çanımdan çok sevdiğim evledımı filança öldürecek ALLAHta bunu biliyor onun yaşamasına müsade ediyor bu dünyada sürünüyom eziyet çekiyorum kabirde azap cekeceğim srat köprüsünde cehennemde zulüm böyle bir tanrıya inanmamı bekliyorsunuz
    kabuz görenler genelde uyku halinde ölümle burun buruna gelirler kalp krızi tansiyon düşmesi nefes borusu tıkanması mutlu bir rüya görseydiniz ölürdünüz korkunç rüya görmeniz yaşama döndürüyor rüyalarımız bile hesap kitap üzere yapılmış ölçüsü var buna kaderdenir ikinçi bir ay olmaz oda ölçüyle yapılmış kader ölçü demektir
    kuran ayetlerinide bilginiz nispetinde yorumlaya bilirsiniz ayetlerden örnekler verip kominizim probagandası bile yapılıyor bazı gazetelerde imamhatipliler tarafından emrenin söyledikleride doğru kendi özgür irademizle karar veriyoruz RABİMDE bunu önceden biliyor hayvan yavrusu doğar doğmaz yürüyor emiyor bebek ise korumasız ve muhtaç yaradılmış Rabbimin koruması altında çennete gidebilmesi için her zaman kulunun yanında neredeyse kuluna tövbe etmesi için yalvarıyor kahinatı sırf onu yarada bilmek için yaratıyor
    srat köprüsü bu dünyada her gün üstünden geçiyoruz farkındamıyız bir dilençi görüyoruz hemen yardım ediyoruz bir diğerine yardım etmiyoruz etmediğimiz zamnan kendimizi rahatlatmak içinde bir sürü mazeret üretiyoruz pek niye ayırım yapıyoruz birine verip birine vermemekle birine karşı acıma duygusunu yüreğimizde doğuran ne diğerine nefsimiz diyelim öyle bir dünyada yaşıyoruz adam gözlerimin içine bakıyor selam ver dergibi hissediyorsunuz selam veriyom gözleri gülüyor seviniyor kuranda bu sadaka
    değilmi bunu özgür iradenizmi belirliyor yoksa bir güç size hissettiriyormu
    ben düz mantıklı biriyim ramazanda oruç tutarken sanki bir güç beynimde tiryakilik damarını tıkıyor hiç sigara içmek istemiyorum ALLAHIN hep yanımda olduğu için ister şartlanma ister inanç deyin istersem ALLAH yardımeder deyip sigarayı dua ile bıraktım
    bu benim irademle değil ALLAHIN rızası ile oldu benim RABBİM onsene yüz sene sonraki olaçak olan debremi bilir yağaçak yağmuru onsene sonraki dünya düzenini bilir başıma geleçek belalardan musibetten cehennemden ölümden kurtula bilmem için son ana kadar benden ümidi kesmez ben kendimi şımarık bir çocuk gibi hisediyorum ne kadar çok
    ş ımarırsam şımarayım o beni seviyor doğru yola iletmek için uğraşıyor EMRE kardeşim ayetleri n gercek manasını anlamaya çalışmanı arzularım insanları kavraya bileceği şekilde anlatılmış cennet kuranda anlatıldığı gibi değil cehennemde selamlarla

  • Avatar

    Junuz Feb 7 2012 - 03:55 Reply

    Yaklaşık bir sene önce mail oalark almıştım bu yazıyı.Okuması güzel de. Bir yerden başlamak gerekmiyor mu artık?

  • Avatar

    fizikG Apr 1 2012 - 03:35 Reply

    Kur’an mealini okuyorum ve bazı konularda internetten araştırma içerisindeyim.Sizin yazılarınıza rastladım ve hayranlıkla yazılarınızı okuyorum. Sadece tebrik etmek için siteye üye oldum.Merak ettiğim,sorguladığım,arkadaş ortamlarında tartıştığımız konulara müthiş açıklamalar getirmişsiniz.Bloğunuzdaki ana yazıyı da okudum.Düşündüklerimi ifade etme ve yazıya dökme konusunda sizin kadar iyi değilim bu yüzden aynı şekilde düşündüğüm birisinin bunları böyle güzel şekilde anlatması beni çok sevindirdi. İmtihanın sonucu belli ise neden bu dünyada varız? sorusunu ”Allah açısından değil,bizim açımızdan bir imtihan dünyası.” yorumu çok iyi açıklıyor.Yazılarınızın takipçisi olucam.Saygılarımı sunuyorum.

Leave a reply

Name (required)

Website